Tag Archives: γραμματική

Έστι δίκης οφθαλμός, ος τα πανθ’ ορά

Οι δυσκολίες κατανόησης της φράσης βρίσκονται στο δεύτερό της σκέλος. Η λέξη ορά είναι το ρήμα ορώ που σημαίνει βλέπω (όραση, τηλεόραση, ενόραση, ορατός, αόρατος). Το ορά, λοιπόν, σημαίνει βλέπει. Η λέξη πανθ’ είναι το επίθετο τα πάντα. Έφυγε το τελικό α, γιατί η επόμενη λέξη ορά αρχίζει από φωνήεν και το τ έγινε θ, γιατί η λέξη ορά ήταν δασυνόμενη. Τα πάντα, έγινε τα πάντ’ κι ύστερα τα πανθ’ (όπως ο κατά ύλην αρμόδιος, ο κατ’ ύλην, ο καθ’ ύλην αρμόδιος).

Τα πάνθ’ σημαίνει τα πάντα. Η λέξη ος είναι η αναφορική αντωνυμία και σημαίνει ο οποίος.

Η φράση σημαίνει: υπάρχει ο οφθαλμός (μάτι) της δικαιοσύνης, που βλέπει τα πάντα. Συνήθως αναφέρεται στον Θεό ή σε μια ανώτερη δύναμη, η οποία εποπτεύει τα πάντα και στο τέλος απονέμει το δίκαιο, χρησιμοποιούμε τη φράση, όταν θέλουμε να τονίσουμε ότι στο τέλος θα επικρατήσει η δικαιοσύνη και οι αδικούντες θα αποκαλυφθούν και θα τιμωρηθούν: π.χ. Μπορούν να χαίρονται και να περηφανεύονται για τα πλούτη που αδίκως απέκτησαν. Αλλά εστί δίκης οφθαλμός, ος τα πανθ’ ορά και κάποτε θα πληρώσουν.

πηγή: http://www.cyta.com.cy/pr/newsletter/Archive2001/December/Glossika/glossika.htm

Σας αρέσουν οι…. δοτικές ?

π.χ.: εν παρόδω= (σε πάροδο) = σε παρένθεση, παρενθετικά

Ειρήσθω εν παρόδω (= ας λεχθεί παρενθετικά). Ειρήσθω εν παρόδω ότι ο περι ου ο λόγος είναι και μέλος του κόμματος. (είρημαι: παθητικός παρακείμενος του λέγω, προστακτική: είρησο, ειρήσθω, …)

Διαβάστε εδώ τις δοτικές της καθομιλουμένης: http://www.ucy.ac.cy/conferences/eleto/dotikes01.htm